Rebalancing: wanneer en hoe je portfolio bijsturen
Je portfolio raakt vanzelf uit balans. Leer wanneer en hoe je herbalanceert, met concrete voorbeelden en praktische tips.
Je begint met een portfolio van 70% aandelen en 30% obligaties. Na een goed beursjaar staan aandelen op +25%, terwijl obligaties nauwelijks bewogen. Je verdeling is nu 78/22. Je neemt meer risico dan je van plan was, zonder dat je er bewust voor hebt gekozen. Rebalancing is het corrigeren van die verschuiving.
Wat is rebalancing?
Rebalancing betekent je portfolio terugbrengen naar je oorspronkelijke verdeling. Als aandelen het goed doen, verkoop je een deel en koop je obligaties bij. Als aandelen dalen, doe je het omgekeerde. Je verkoopt wat gestegen is en koopt wat gedaald is.
Dat klinkt tegenstrijdig. Waarom zou je verkopen wat het goed doet? Omdat je doelverdeling bestaat voor een reden: die past bij je risicoprofiel en beleggingshorizon. Als je die laat wegglijden, neem je geleidelijk meer (of minder) risico dan bij je past.
Waarom het ertoe doet
Stel, je hebt €50.000 belegd: €35.000 in een aandelenfonds en €15.000 in obligaties (70/30). Na twee sterke beursjaren ziet je portfolio er zo uit:
| Start | Na 2 jaar | Verschil | |
|---|---|---|---|
| Aandelen | €35.000 (70%) | €48.000 (80%) | +€13.000 |
| Obligaties | €15.000 (30%) | €12.000 (20%) | -€3.000 |
| Totaal | €50.000 | €60.000 | +€10.000 |
Je portfolio is gegroeid, maar je verdeling is verschoven naar 80/20. Als er nu een forse daling komt, word je harder geraakt dan bij je oorspronkelijke 70/30 verdeling. Rebalancing brengt je terug: je verkoopt €6.000 aan aandelen en koopt daarvoor obligaties. Nu sta je weer op 70/30, maar dan met €60.000 in plaats van €50.000.
Twee benaderingen
Er zijn twee gangbare manieren om te bepalen wanneer je herbalanceert.
De eerste is op vaste momenten: je herbalanceert op een vast schema, bijvoorbeeld elk kwartaal of elk jaar. Het voordeel is dat je er niet over na hoeft te denken. Je zet een herinnering in je agenda en doet het, ongeacht wat de markt doet.
De tweede is bij een drempel: je herbalanceert pas als een beleggingscategorie meer dan een bepaald percentage afwijkt van je doelverdeling. Veel beleggers gebruiken 5 procentpunt als grens. Als je doelverdeling 70% aandelen is en het stijgt naar 75% of daalt naar 65%, herbalanceer je.
Beide werken. Academisch onderzoek laat weinig verschil zien in rendement. De drempelmethode leidt tot minder transacties (en dus lagere kosten), maar vereist dat je je portfolio in de gaten houdt.
Hoe doe je het praktisch?
De simpelste manier is via nieuwe inleg. In plaats van je vaste maandelijkse bedrag evenredig te verdelen, leg je extra in bij de categorie die achterblijft. Zo herbalanceer je zonder iets te hoeven verkopen, en je betaalt geen transactiekosten.
Als de afwijking te groot is om met inleg te corrigeren, verkoop je een deel van de categorie die te groot is geworden en koop je de achterblijver bij. Houd rekening met transactiekosten en eventuele belastinggevolgen.
Bij veel brokers kun je automatisch herbalanceren instellen. Brand New Day, Meesman en sommige andere aanbieders doen dit voor je. Als je via een broker als DEGIRO belegt, moet je het zelf doen.
Veelgemaakte fouten
De eerste fout is helemaal niet herbalanceren. Na een paar goede beursjaren bestaat je “70/30 portfolio” misschien uit 85% aandelen. Je denkt dat je gespreid belegt, maar je neemt veel meer risico dan gepland.
De tweede fout is te vaak herbalanceren. Elke maand of zelfs elke week je verdeling aanpassen kost transactiekosten en levert geen beter resultaat op dan eenmaal per jaar.
De derde fout is je doelverdeling aanpassen aan de markt. Als aandelen het goed doen, is het verleidelijk om je doelverdeling te verhogen naar 80/20 of 90/10. Maar dan rebalanceer je niet, je verandert je strategie. Die beslissing moet je nemen op basis van je risicoprofiel en horizon, niet op basis van recente koersbewegingen.
Rebalancing en belasting
In Nederland betaal je Box 3-belasting over je totale vermogen, niet over individuele transacties. Er is geen vermogenswinstbelasting. Dat maakt herbalanceren fiscaal eenvoudig: je kunt aandelen verkopen zonder dat je belasting betaalt over de winst.
Dit is een verschil met landen als de VS, waar rebalancing belastinggevolgen heeft. In Nederland is het fiscaal neutraal.
Hoe stel je je doelverdeling vast?
Je doelverdeling hangt af van twee dingen: hoe lang je belegt (je horizon) en hoeveel risico je aankan (je risicotolerantie).
Een veelgebruikte vuistregel: het percentage obligaties in je portfolio is gelijk aan je leeftijd. Ben je 30, dan 30% obligaties en 70% aandelen. Ben je 60, dan 60/40. Dit is een grove richtlijn, geen wet. Meer over het samenstellen van een verdeling lees je in je eerste beleggingsportfolio.
Samenvatting
Rebalancing is niet spannend. Het is een keer per jaar je verdeling controleren en bijsturen als het nodig is. Maar het is een van de weinige dingen in beleggen waar je controle over hebt: niet het rendement, niet de markt, maar wel je eigen risico.